اختلال وسواسی_جبری و اختلالات مرتبط با آناختلالات

اختلال وسواس فکری عملی

Obsessive compulsive disorder

وسواس فکری، فکر، میل شدید یا تصور عودکننده و مداومی است که فرد آن را به صورت مزاحم یا ناخواسته تجربه می‌کند. افراد سعی می‌کنند این وسواس فکری را نادیده بگیرند یا متوقف کنند یا می‌کوشند آن را با پرداختن به فکر یا عملی دیگر بی‌اثر کنند. عملی که فرد از آن استفاده می‌کند تا وسواس فکری را بی‌اثر سازد؛ وسواس عملی نامیده می‌شود.

در اختلال وسواس فکری عملی (OCD) ، افراد، وسواس‌های فکری یا وسواس‌های عملی را با چنان شدتی تجربه می‌کنند که انجام‌دادن فعالیت‌های روزانه برای آن‌ها مشکل می‌شود. آن‌ها به عنوان بخشی از این اختلال ممکن است ناراحتی یا اختلال قابل‌ملاحظه‌ای را در عملکرد شغلی یا اجتماعی تجربه کنند.

رایج‌ترین وسواس‌های عملی، تکرار رفتار خاصی مانند شستن و نظافت‌کردن، شمردن، منظم‌چیدن اشیا، وارسی‌کردن یا درخواست اطمینان‌آفرینی هستند. وسواس‌های عملی ممکن است شکل تشریفات ذهنی به خود بگیرد؛ نظیر شمردن تا عددی خاص هر بار که فکر ناخواسته‌ای مزاحم شود. برخی از افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی ، دستخوش تیک، الگوی نشانه‌های حرکتی نابهنجار مانند کشش‌های عضلانی، آواگری‌ها و شکلک‌های صورت غیرقابل کنترل می‌شوند.

ملاک های تشخیص اختلال وسواس فکری عملی :

  • وجود وسواس‌های فکری، وسواس‌های عملی یا هر دو.
  • وسواس‌های فکری و عملی بسیار وقت‌گیر و ایجاد اختلال در عملکرد روزانه.
  • نشانه‌های وسواس فکری یا عملی ناشی از تاثیرات فیزیولوژیکی مواد یا بیماری جسمانی دیگر نیست.

علل بروز اختلال وسواس فکری عملی :

مبنای زیستی اختلال وسواس فکری عملی ممکن است نابهنجاریی‌هایی در عقده‌های پایه مناطق زیرقشری مغز باشند که در کنترل جنبش‌های حرکتی درگیر هستند. هم‌چنین ناتوانی قشر پیش‌پیشانی در جلوگیری از افکار، تصورات ذهنی یا امیال شدید در نشانه‌ها دخالت دارند. یافته‌های به دست‌آمده از اسکن‌های مغزی که سطح بیشتر فعالیت‌ها را در مراکز کنترل حرکتی عقده‌های پایه نشان می‌دهند؛ این توجیه را تایید می‌کنند.

درمان:

روان درمانی:

مداخله‌های روان‌شناختی، مکملی مهم یا جایگزینی برای درمان دارویی نشانه‌های اختلال وسواس فکری عملی تامین می‌کنند. برای مثال متخصصان بالینی می‌توانند از توقف فکر استفاده کنند که وقتی درمانجویان با موقعیت‌هایی مواجه می‌شوند که تشریفات وسواس عملی یا وسواس‌های فکری را تحریک می‌کنند؛ تفکر وسواسی خود را کاهش دهند.

متخصصان بالینی ممکن است مواجه‌سازی همراه با جلوگیری از پاسخ را که به موجب آن از درمانجو می‌خواهند انجام‌دادن رفتارهای وسواسی را متوقف کند؛ با اشباع‌درمانی ترکیب کنند. به موجب آن، درمانجویان به قدر کافی با افکار وسواسی مواجه می‌شوند تا معنی خود را از دست بدهند. به این شیوه درمان که رایج‌ترین و بدون تردید موفق‌ترین درمان برای OCD است، روان‌درمانی ERP می‌گویند که معنای آن در معرض قراردهی و جلوگیری از واکنش است.

هر چند در بیست سال گذشته، ERP ، پرطرفدارترین نوع روان‌درمانی OCD بوده‌؛ برای بسیاری از درمانجویان بسیار دشوار است؛ زیرا نمی‌توانند با عواملی که آن‌ها را می‌ترسانند مواجه شوند و نمی‌توانند حلوی خود را بگیرند. یک نوع روان‌درمانی جایگزین برای این‌گونه درمانجویان، درمان شناختی_رفتاری CBT است که بر هدف‌گیری و تغییر باورهای غلط درباره ترس‌ها، افکار و اهمیت کارهای تکراری تاکید می‌کند.

دارو درمانی:

درمان با کلومی‌پرامین یا داروهای بازدارنده‌ی جذب سروتونین مانند فلوکسیتین(پروزاک) یا سرترالین(زولوف)، موثرترین درمان زیستی موجود برای اختلال وسواس فکری عملی است.

در موارد شدیدی که هیچ درمان دیگری موجب تسکین نشانه نمی‌شود، افراد مبتلا به این اختلال ممکن است با جراحی اعصاب درمان شوند.

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن