اختلالاتاختلالات مصرف مواد و اختلالات اعتیادی

اختلال مصرف مواد توهم زا و روان گردان

Hallucinogens use disorder

مواد توهم زا و روان گردان با تغییر دادن ادراک فرد، آثار خود را نشان می‌دهند. آن‌ها یا توانایی‌های حسی را افزایش می‌دهند یا خطاهای حسی و توهم‌هایی را به وجود می‌آورند. مواد توهم زا برخلاف آرام‌بخش‌ها فرد را زیاد برانگیخته نمی‌کنند و در مقایسه با آن‌ها، کمتر اعتیادآور هستند.

DSM-5  اختلالات مرتبط با هالوسینوژن‌ ها یا توهم زا ها را به دو گروه اصلی تقسیم می‌کند: اختلال مصرف فنسیکلیدین و اختلال مصرف سایر مواد هالوسینوژن که هر کدام دارای دوز‌های مختلف، علل و پیامدهای متفاوت هستند.

ملاک های تشخیص اختلال مصرف مواد توهم زا و روان گردان:

(حداقل دو مورد زیر باید در طول یک سال دیده‌شود.)

  • مصرف مواد توهم زا و روان گردان اغلب در مقادیر زیاد یا ظرف مدت طولانی‌تر از آنچه موردنظر بوده.
  • وجود میل مداوم یا تلاش‌های ناموفق برای کاهش یا کنترل‌کردن مصرف مواد توهم زا و روان گردان.
  • صرف وقت زیاد برای فعالیت‌های لازم برای به‌دست‌آوردن مواد توهم زا و روان گردان ، مصرف یا بهبود از تاثیرات آن.
  • هوس یا میل شدید به مصرف مواد توهم زا و روان گردان.
  • مصرف مداوم مواد توهم زا و روان گردان با وجودداشتن مشکلات مکرر اجتماعی یا میان‌فردی که در اثر تاثیرات این مواد ایجاد یا تشدید می‌شود.
  • مصرف مکرر مواد توهم زا و روان گردان به ناتوانی در برآورده‌کردن تعهدات نقش عمده در محل کار، مدرسه یا خانه منجر می‌شود.
  • رهاشدن یا کاهش فعالیت‌های مهم اجتماعی، شغلی یا تفریحی به علت مصرف مواد توهم زا و روان گردان.
  • مصرف مکرر مواد توهم زا و روان گردان در موقعیت‌هایی که از لحاظ جسمانی در خطرند.
  • ادامه‌ دادن به مصرف با وجود آگاهی از داشتن مشکل جسمانی یا روان‌شناختی مداوم یا عودکننده که احتمالا در اثر مواد توهم زا و روان گردان ایجاد یا تشدید شده‌است.
  • سندروم تحمل، به صورتی‌که توسط هر یک از موارد زیر تعیین می‌شود:
    ۱٫  نیاز به مقادیر بسیار بیشتر مواد توهم زا و روان گردان برای دستیابی به مسمومیت(مستی) یا تاثیر مطلوب.
    ۲٫  استفاده مستمر از یک مقدار معین و همیشگی مواد توهم زا و روان گردان تاثیر بسیار کمتری دارد..
  • سندروم پرهیز، به صورتی‌که توسط هر یک از موار زیر آشکار می‌شود:
    ۱٫  دارابودن معیارهای ویژه سندروم پرهیز از مواد توهم زا و روان گردان.
    ۲٫  مصرف تریاک برای اجتناب از سمپتوم‌های سندروم پرهیز از مواد توهم زا و روان گردان.

علل بروز اختلال مصرف مواد توهم زا و روان گردان:

  • علل اعتیاد به مواد را باید از دیدگاه رشدی مورد بررسی قرار داد؛ زیرا اکثر افرادی که مبتلا به این اختلال هستند از سه مرحله مصرف آزمایشی، مصرف مرتب و سوء مصرف عبور می‌کنند. علل در هر مرحله متفاوت است که در ذیل به آن می‌پردازیم:
  • علل مصرف آزمایشی: در دسترس بودن مواد، قانونی‌بودن و قیمت آن، مصرف مرتب ماده توسط سایر اعضای خانواده، محیط خانوادگی پرتنش و مشکل‌دار، تاثیر دوستان و رسانه‌های عمومی.
  • علل مصرف مرتب: اثر تغییرات خلقی، خوددرمانی برای کاهش تنش‌ها، انتظارات بلندمدت و باور به اینکه این ماده در آینده تاثیر مفیدی خواهدگذاشت و تفاوت‌های فرهنگی نیز در این مسئله موثر است.
  • سوءمصرف و اعتیاد: عوامل ژنتیکی و وراثتی، نقص‌های شناختی مانند نقص انگیزشی، اختلالات ذهنی و فقر که بدون شک از مهم‌ترین عوامل اجتماعی به شما می‌رود.

درمان:

روان درمانی:

درمان اختلال مصرف مواد توهم زا و روان گردان در سطوح مختلف همراه با شیوه‌های درمان متنوع بررسی می‌شود. این درمان‌ها شامل مشاوره در مورد مسائل بهداشتی و سلامت، حمایت اجتماعی، خدمات بدون ثبت‌نام برای مصرف‌کنندگان مواد و برنامه‌های درمانی استانداردشده. گروه‌های خودیاری در خدمات اجتماعی بسیار موثر واقع می‌شود و همینطور می‌توان از مرکز بازپروری مسکونی(اسکان شبانه‌روزی)، رفتاردرمانی، بیزاری‌درمانی، آموزش خود_کنترلی درمانی، درمان‌های شناختی_رفتاری(CBT) و خانواده‌درمانی بهره برد.

همچنین نوعی روان‌درمانی به نام درمان با مواد جایگزین وجود دارد که در آن موارد شدید سوءمصرف مواد را با جایگزین کردن یک ماده ضغیف‌تر که آثار مخرب کم‌تری دارد، انجام می‌شود.

دارو درمانی:

برای درمان اختلالات مصرف مواد مانند اختلال مصرف مواد توهم زا  و روان گردان ، می‌توان از داروها به شیوه‌های مختلف استفاده کرد؛ به عبارت دیگر برای درمان اعتیاد به بعضی مواد می‌توان از بعضی مواد دیگر استفاده کرد؛ این نوع درمان‌ها، مسمومیت‌زدایی نامیده‌می‌شود. بیشترین داروهایی که در این راستا استفاده می‌شوند، داروهای آنتاگونیست، آنتابیوز هستند.

پیشنهاد می‌شود:  اختلال مصرف مواد آرام‌ بخش ، خواب آور یا ضد اضطراب

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن