اختلالاتاختلالات اضطرابی

اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو

Substance / medication-induced anxiety disorder

اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو ، سندرومی است که در آن، سمپتوم‌های اضطراب در اثر استفاده از مواد یا ترک استفاده از آن‌ها به وجود می‌آیند. متخصصان فقط زمانی فرد را مبتلا به اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو اعلام می‌کنند که سمپتوم‌های اضطراب او صرفا در نتیجه خود ماده یا داروی موردنظر باشند نه اینکه یک اختلال اضطرابی پشت پرده داشته‌باشند.

ملاک های تشخیص اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو :

  • حملات وحشت‌زدگی یا اضطراب در تصاویر بالینی غالب هستند.
  • علامت بالا در طول یا کمی بعد از مسمومیت با ماده یا ترک مصرف آن یا بعد از قرارگرفتن در معرض دارو به وجود آمده‌اند.
  • این اختلال مانند همه اختلالات دیگر، باعث رنج یا نابسامانی شدید در عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر جنبه‌های مهم زندگی می‌شود.

علل بروز اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو :

عمدتا علت اضطراب یکی از این دو مورد است:

  • قرار گرفتن تحت تاثیر مواد محرک یا استیمولانت‌ها:

داروهای محرک یا استیمولانت‌ها (stimulant drugs) می‌توانند باعث اضطراب سریع و شدید شوند. بعضی از این داروها عبارتند از کوکائین، دکستروآمفتامین، متاآمفتامین، فندیمترازین، متیلفنیدات و دیتیلپروپیون. در بعضی افراد با آستانه تحریک پایین، ماری‌جوآنا، کافئین یا توتون نیز می‌تواند به عنوان استیمولانت عمل کند.

بعضی استیمولانت‌های رایج مثل کافئین و قرص‌های رژیمی نیز می‌توانند اضطراب‌زا باشند. پیوستاری از سمپتوم‌ها که این مواد ایجاد می‌کنند، از اضطراب فراگیر یا حملات وحشت‌زدگی شروع می‌شوند و به سمپتوم‌های اختلال وسواسی_جبری یا سمپتوم‌های فوبیک ختم می‌شوند.

  • حذف شدن مواد کندکننده یا دپرسانت‌ها و اوپیودها از دستگاه عصبی مرکزی:

دپرسانت‌ها (depressants) ، موادی هستند که فعالیت سیستم عصبی مرکزی را کند می‌کنند. الکل، بنزودیازپین‌ها، باربیتورات‌ها و سایر مواد مسکن مثل مپروبامات و گلوتتیمید، دپرسانت هستند و هنگامی‌که مصرف آن‌ها متوقف می‌شود، فرد ممکن است به اضطراب و هم‌چنین لرزش خفیف، تهوع، ضعف عمومی، بی‌قراری، بی‌خوابی، افزایش فشارخون، کابوس در خواب، هالوسینیشن‌های بصری، دلیریوم، هایپرترما، خستگی مفرط، مشکلات قلبی_عروقی یا سکته دچار شود یا حتی فوت کند.

پیشنهاد می‌شود:  اختلال شخصیت مرزی

درمان :

اصلی‌ترین درمان برای اختلال اضطراب ناشی از ماده / دارو ، حذف ایجادکننده آن است. اگر داروی مصرف‌شده، داروی تجویزی برای اختلال دیگر بوده‌است؛ روانشناسان باید روش درمانی دیگری را برای آن اتخاذ کنند. هم‌چنین اگر این اختلال حتی بعد از ترک مواد ادامه پیدا کند؛ می‌توان از روان‌درمانی یا دارودرمانی استفاده کرد.

سوالی که درباره مصرف مواد و اضطراب پیش می‌آید این است که کدامیک اول پدید می‌آید: اختلال اضطرابی یا سوءمصرف مواد؟

سوءمصرف مواد به دو طریق با اضطراب ارتباط دارد: ۱) مصرف یک ماده یا ترک مصرف آن ممکن است علت اصلی اضطراب باشد. ۲) مصرف مواد مخدر ممکن است روشی باشد برای دارودرمانی خودسرانه و از بین‌بردن احساس عصبی‌بودن و نگرانی ناشی از یک اختلال اضطرابی پشت پرده. روانشناسان بالینی با مطالعه سوابق درمانجو می‌توانند متوجه شوند که کدامیک قبل از دیگری می‌آید و روند درمان را مشخص کنند؛ گاهی نیز ممکن است مجبور شوند هر دو مورد را با هم تحت درمان قرار دهند.

  • اختلال اضطرابی ناشی از یک عارضه پزشکی دیگر نیز دارای همین ویژگی‌هاست اما دلیل اضطراب، بیماری دیگری مانند تومور مغزی است.

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن