اختلالاتاختلالات اضطرابی

اختلال اضطراب اجتماعی

social anxiety disorder

ویژگی اختلال اضطراب اجتماعی ترس یا اضطراب چشمگیر از موقعیت‌های اجتماعی است که امکان دارد فرد در آنها مورد بررسی دقیق دیگران قرار بگیرد. برخی افراد مبتلا به اختلال اضطراب احتماعی فقط هنگامی که در موقعیت‌ عملکردی قرار دارند نشانه‌های خود را تجربه می‌کنند. اما این اختلال ممکن است در افراد دیگری که در موقعیت‌های اجتماعی معمولی هستند نیز روی دهد. اصولاً، اضطرابی که فرد تجربه می‌کند، بر میل به اجتناب کردن از تحقیر یا شرمندگی تمرکز دارد. حتی عمل ساده‌ای مانند نوشیدن می‌تواند نشانه‌های ترس یا اضطراب را برانگیخته کند.

لازم به ذکر است که این اختلال با اختلال فوبی اجتماعی هم‌پوشی دارد.

ملاک‌های تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی :

  • ترس یا اضطراب محسوس در مورد یک یا چند موقعیت اجتماعی که در آنها فرد با احتمال بررسی دقیق دیگران مواجه شود. از جمله نمونه‌های آن عبارتند از تعامل‌های اجتماعی (مثل گفتگو داشتن یا ملاقات کردن با افراد ناآشنا). مورد مشاهده قرار گرفتن (مثل خوردن و آشامیدن) و عمل کردن جلوی دیگران (مثل ایراد سخنرانی).
  • فرد می‌ترسد که طوری عمل کند یا نشانه‌های اضطراب بروز دهد که به صورت منفی ارزیابی شوند (یعنی خجالت‌آور یا تحقیرآمیز باشند؛ به طرد یا دلخوری دیگران منجر شوند).
  • موقعیت‌های اجتماعی تقریباً همیشه ترس یا اضطراب برانگیخته می‌کنند.
  • از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب می‌شود یا این موقعیت‌ها با ترس و اضطراب شدید تحمل می‌شوند.
  • ترس یا اضطراب با تهدید واقعی که توسط موقعیت اجتماعی ایجاد می‌شود و با زمینه‌ی اجتماعی و فرهنگی، بی‌تناسب است.
  • ترس، اضطراب، یااجتناب، مداوم است، معمولاً ۶ماه یا بیشتر ادامه می‌یابد.
  • اگر بیماری جسمانی دیگر (مانند چاقی، بدشکلی ناشی از سوختگی یا جراحت) وجود داشته باشد؛ ترس، اضطراب، یااجتناب، آشکارا نامربوط یا بیش از حد است.
پیشنهاد می‌شود:  اختلال مصرف مواد محرک

علل بروز اختلال اضطراب اجتماعی :

ژن حامل سروتونین به‌طور مستقیم با رفتارهای مربوط به اضطراب، مرتبط است. ثابت شده‌است که احتمال وجود اختلال اضطراب اجتماعی در بین افرادی که یکی از بستگان درجه اولشان به این اختلال مبتلاست ۲ تا ۳ برابر بیشتر از دیگران است. این مسئله می‌تواند ناشی از عوامل ژنتیکی یا اکتساب فرد از طریق الگوگیری، آموزش و رفتار والدین باشد. مطالعه دوقلوها در خانواده‌های جدا نشان داده‌است که اگر یکی از دوقلوها به اختلال اضطراب اجتماعی مبتلا باشد احتمال ابتلای نفر دوم نیز ۳۰ تا ۵۰ درصد بیش از مقدار متوسط است. مطالعات دیگری نیز نشان داده‌است که والدین کودکان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی خودشان نیز تمایل بیشتری به انزواء و تنهایی دارند و خجالتی بودن در والدین و کودکان ارتباط مستقیمی دارد. همچنین احتمال بروز این اختلال در نوجوانهایی که در دروه کودکی ارتباط عاطفی نامناسبی با مادر خود داشته‌اند و احساس امنیت عاطفی نمی‌کنند دو برابر افراد عادی است.

هم‌چنین تجربه ناموفق اجتماعی می‌تواند شروعی برای اضطراب اجتماعی باشد. در حدود نصف مبتلایان وقوع یک ضربه روانی یا یک واقعه اجتماعی تحقیرآمیز با شروع یا بدتر شدن اضطراب اجتماعی مرتبط است. همچنین اضطراب اجتماعی می‌تواند اثرات بلند مدت طرد شدن، نادیده گرفته شدن، آزار جسمی یا جنسی در دوره کودکی باشد. محافظت بیش از اندازه والدین از کودکان و عدم اجازه بروز احساسات و هیجانات نیز در بروز این اختلال در بزرگسالی مؤثر است. مشکل در کسب مهارتهای اجتماعی نیز می‌تواند عامل تقویت‌کننده اضطراب اجتماعی باشد چرا که باعث کاهش اعتماد به نفس و ناتوانی در برقرار کردن ارتباطات اجتماعی موفق و اخذ واکنش‌های مثبت و پذیرش از طرف دیگران می‌شود.

پیشنهاد می‌شود:  اختلال شخصیت وابسته

درمان:

دارو درمانی:

طبقات دارویی که معلوم شده برای اختلال اضطراب اجتماعی بسیار موثر هستند  SSRI ها و SNRI ها هستند. داروهای دیگری که برای درمان ابن اختلال مورد استفاده قرار می‌گیرند و ممکن است موثر باشند، مشکلات زیادی دارند. بنزودیازپین‌ها توان قابل ملاحظه‌ای برای سوء مصرف دارند؛ از این گذشته، ممکن است در درمانی که روش‌های روان‌شناختی مانند مواجهه با موقعیت ترسناک را شامل می‌شوند، اختلال ایجاد کنند.

MAOI ها نیز که می‌توانند به نحو موثری نشانه‌های اضطراب اجتماعی را کنترل کنند، عوارض جانبی بالقوه خطرناکی دارند.

روان درمانی:

دیدگاه شناختی-رفتاری، افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی را به این صورت در نظر می‌گیرد که قادر نیستند در مورد شیوه‌ای که دیگران آنها را برداشت می‌کنند، نظر واقع بینانه‌ای داشته باشند. همچون انواع دیگر درمان شناختی-رفتاری، متخصص بالینی سعی می‌کند افکار درمانجو را همراه با مواجهه واقعی یا خیالی، تغییر دهد. بنظر می‌رسد که تقریباً هر نوع درمان شناختی_رفتاری، از  جمله درمان گروهی یا فردی، بسیار موثر باشد. برای درمانحویانی که به روان‌درمانی یا دارو جواب نمی‌دهند، علایم نوید بخشی در مورد منافع روش‌های دیگر، از جمله مصاحبه‌ی انگیزشی، درمان پذیرش و تعهد، و آگاهی کامل/مراقبه وجود دارد.

اما درمان اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند بسیار دشوار باشد، زیرا درمانجویان گرایش دارند خود را از لحاظ اجتماعی منزوی کنند و بنابراین، برای مواجه دادن خودشان با موقعیت‌های چالش‌انگیز در زندگی روزمره، فرصت‌های کمتری دارند.

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن